Hakkında | Head of University Library

Bilimsel Yayınların Arşivlenmesi ve Açık Erişim

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Kurumsal Açık Erişim Arşivi, üniversitemiz bünyesinde üretilen bilimsel ve akademik çalışmaların dijital ortamda arşivlenmesini, uzun süreli korunmasını ve erişilebilirliğinin artırılmasını amaçlamaktadır. Akademik yayınların arşive kaydedilmesi, yayın yükleme süreçleri, telif hakları, açık erişim koşulları ve ambargo uygulamalarına ilişkin bilgilere aşağıdaki başlıklardan ulaşabilirsiniz.

Kurumsal Akademik Arşiv: Bilmeniz Gerekenler

ASBÜ adresli akademik yayınların arşivlenmesi, yayın yükleme süreci, telif hakları ve ambargo uygulamaları bu sayfada açıklanmaktadır. Özellikle aşağıdaki üç konuya dikkat ediniz.

Yayın Kaydı

Kurumsal arşive kayıt zorunludur.

Telif Hakları

Açık erişim durumu yayıncı politikasına göre kontrol edilmelidir.

Ambargo

Gerekli durumlarda ambargo tarihi mutlaka tanımlanmalıdır.

01 ASBÜ Kurumsal Açık Erişim Arşivi

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi bünyesinde üretilen akademik çalışmaları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolayan, uzun dönemli korunmasını sağlayan ve mümkün olan en geniş kitlelerin erişimine sunulması amaçlanan bir arşivdir. DSpace açık kaynak kodlu kurumsal arşiv sistemi üzerinden işlemler yürütülmektedir.

02 ASBÜ Kurumsal Açık Erişim Arşivinin Amacı Nedir?

■ Üniversitemizde üretilen akademik çalışmaların, açık erişim standartlarına uygun olarak derlenmesi ve Kurumsal Akademik Arşivde korunmasını sağlamak,

■ Atama ve yükseltmeler ile diğer kurul içi değerlendirmelerde dikkate alınan bilimsel çalışmaların Kurumsal Akademik Arşivlerde açık erişime açılmasını sağlamak,

■ Üniversitemizdeki bilimsel çalışmalara daha geniş kitlelerin kolay ve hızlı erişimini sağlamak,

■ Üniversitemiz araştırmacılarının açık arşivde yer alan bilimsel çalışmalarının daha fazla atıf almasını sağlamak,

■ Ulusal ve uluslararası açık arşiv çalışmalarına katkıda bulunmak,

■ Üniversitemizin ulusal ve uluslararası düzeyde tanınırlığını ve saygınlığını artırmak,

■ Üniversitemize ait yayınların etki faktörlerinin artmasını sağlamak,

■ Araştırma sonuçlarının başka araştırmalara kaynaklık etmesini kolaylaştırmak, aynı veya benzer araştırmaların tekrarını önlemek,

■ Bilimsel çalışmalara ücretsiz erişim sağlayarak ülke ekonomisine katkı sağlamak.

03 ASBÜ Kurumsal Açık Erişim Arşivinin Yararları

Kurumsal Yararları

■ Üniversitenin görünürlüğünü, tanınırlığını ve saygınlığını artırır.

■ Üniversitenin desteklediği araştırma sonuçlarına erişim sınırlamasını ortadan kaldırır.

■ Üniversitenin desteklediği araştırmaları tekrar ücret ödeyerek ticari kaynaklardan satın almasını önler.

■ Üniversitenin dijital akademik çalışmalarını toplar, yönetir ve uzun süreli koruma sağlar.

■ Üniversiteyi potansiyel paydaşlara tanıtır.

■ Akademik işbirliğini arttırır ve disiplinler arası alanlarda çalışma ortamı sağlar.

■ Dijital Ders Materyallerinin geliştirilmesini ve paylaşımını kolaylaştırır.

■ Öğrencilere bilimsel gelişimlerini destekleyici içerik platformu sağlar.

Bireysel Yararları

■ Son yıllarda yapılan araştırmalar, tüm bilim dallarında, açık erişime sunulan araştırma sonuçlarının, geleneksek yayıncılık yolu ile sağlanacak atıf sayısı ile karşılaştırıldığında 2-3 kat daha fazla atıf aldığını göstermektedir.

■ İnternet sayesinde araştırma sonuçlarına ücretsiz ve hızlı erişimi sağlar.

04 Yayınların Arşive Kaydı Zorunlu mudur?

Kurum adresli yayınlarının üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nda derlenmesi ve arşivlenmesi 2547 sayılı Yükseköğretim kanunu ve üniversitelere verilmiş bir görevdir. Dolayısıyla yayınların Kurumsal Akademik Arşive kaydı zorunludur.

2547 sayılı kanunun; 42/c maddesi ile yayınların derlenmesi, 4/c ve 12/c maddeleri ile de bilim verilerinin söz, yazı ve diğer araçlarla yayılması istenmektedir.

05 ASBÜ Kurumsal Açık Erişim Arşivinin Kullanımı

Arşive Yayın yükleme: Sadece Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi adresli akademik çıktılar Akademik Kurumsal Açık Erişim Arşiv Sistemine yüklenebilir. Web of Science, Scopus, PubMed indekslerinde yer alan ASBU bünyesinde yayınlanan yayınlar ASBU Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı tarafından arşiv sistemine eklenmektedir; bu indekslerde yer almayan akademik materyaller için yayın bilgi formu doldurulup Başkanlığımıza iletilmesi gerekmektedir.

Yayın Bilgi Formu ↗

Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri: yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin tezleri kabul edildikten sonra, bağlı bulunduğu Enstitü bir ay içerisinde tezlerin elektronik formatlarını Açık Erişim Sistemine kayıt için Daire Başkanlığımıza teslim etmekle yükümlüdür.

Araştırma amaçlı kullanım: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Kurumsal Açık Arşivi kullanıcılarına bölüm & koleksiyonlar, tarih, yazar, başlık, konu gibi erişim alanlarından ve yayınların tam metinlerinde arama imkanı sağlar.

06 Yayın Kaydında Kontrol Noktaları

■ Kaynağın üst verisinin kontrolü

■ Üst veri ek girişlerinin (konu başlığı vb.) kontrolü

■ Dosya geçerliliğin ve içerik bilgilerinin tamlık ve doğruluk bakımından kontrolü

■ Erişim sınırlamaları (Yayının patent alacak olması vb. nedenlerle tam metin erişime izin verilmeyerek erişim sınırlandırmaları yapılabilir.)

07 Telif Hakları

ASBU bünyesindeki tüm yayınların “Akademik Açık Erişim ve Kurumsal Arşiv Yönergesi” hükümleri gereğince Kurumsal Açık erişim Arşivinde arşivlenmesi zorunludur.

Arşivlenen yayınların açık erişime sunulabilmesi için yazarın ya da Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesinin, yayının telif hakkına sahip olması gerekir. ASBU Kurumsal Açık erişim Arşivinde arşivlendiği halde telif hakkı üçüncü kişi veya kurumlarda olan yayınların tam metinleri açık erişime kapalı tutulur. Ancak araştırmacıların sistem üzerinden yayının yazarına istek göndermesi sağlanır.

Yazarların yayınlarının ön baskıları orijinal kopyadan (yayıncı baskısı) farklı bir sürüm olacağı için Kurumsal Açık Erişim Arşivinde yayımlaması telif hakları açısından herhangi bir sorun oluşturmamaktadır. Bu durumda herhangi bir kişi veya kuruluştan izin istemeye gerek yoktur. Çünkü telif hakkı sahibi kendisidir. Yazarlar yayınlarının orijinal kopyasını (yayıncı baskısı) Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Kurumsal Açık Erişim Arşivinde depolamak isterse, geçmişte bir telif hakkı sözleşmesi imzalamışsa ve tam telif hakkı devri söz konusu ise telif hakkı sahibinin iznini alması gerekecektir. Şu an yayıncıların %70'i kişisel arşivlemeye izin vermektedir.

Yayıncı politikaları SHERPA/RoMEO ↗ üzerinden kontrol edilebilir.

Akademik Açık Erişim ve Kurumsal Arşiv Yönergesi ↗

08 Ambargo Nedir? Niçin Gereklidir?

Araştırma sonuçlarının belli bir süre erişime kapalı tutulmasını ifade eder. Yazarlar yayınlarının orijinal kopyasını (yayıncı baskısı) Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Kurumsal Açık Arşivinde depolamak isterse, geçmişte bir telif hakkı sözleşmesi imzalamışsa ve tam telif hakkı devri söz konusu ise telif hakkı sahibinin iznini alması gerekecektir.

Telif hakkı sahibi yayının açık arşivde yayımlanmasına izin vermediği durumda yayının Kurumsal Arşive kaydı esnasında ambargo tarihi girilmeli ve yayın erişime kapalı tutulmalıdır. Belirlenen ambargo tarihi bitiminde yayın otomatik olarak açık erişime sunulur.

Yayının patent alacak olması vb. durumlarda da yayının tam metin erişimine izin verilmeyerek yazar tarafından ambargo tarihi konulabilir.

09 Ulusal ve Uluslararası Erişim

■ OpenDOAR (Directory of Open Access Repositories) ↗

■ ROAR (Registry of Open Access Repositories) ↗

■ Açık erişim ve Kurumsal Arşivler hakkında daha fazla bilgi ↗

10 Kurumsal Arşiv Terminolojisi

■ Ön baskı (pre-print): Makalenin yayımlanmak üzere dergiye gönderilen, hakem/editör değerlendirmesi öncesi ilk hali.

■ Son baskı (post-print): Makalenin hakem/editör değerlendirmesinden geçmiş, yayına hazır son hali.

■ Yayıncı baskısı: Makalenin dergide yayımlanmış formatı.

■ Hemen depolama: Yayın kabulünden sonra son baskının kurumsal açık arşive hemen konması.

■ Ambargo süresi: Fon sağlayıcı veya yayıncı tarafından belirlenen, yayının açık erişime kapalı olması gereken süre.

■ İstek butonu: Tam metni açılamayan yayınlar için istek butonu.

■ DOAJ: Açık erişimli dergilerin üst verilerinde toplu arama imkanı ve tam metnine erişim linki sağlayan çok disiplinli bir dizindir.

■ OpenDOAR: Kurumsal dijital arşivlerin listesini veren ve içerikleri üzerinde toplu arama yapmaya aracılık eden bir rehberdir.

■ ROAR: Kurumsal dijital arşivlerin listesini veren bir dizindir.

■ Üst Veri (Metadata): Bir bilgi kaynağını tanımlayan veri kümesidir.

Sorumlu Personel

Şerife KAYA

☎ 0312 596 46 01
✉ serife.kaya@asbu.edu.tr

E-posta Gönder ↗

Rahim ÇOPUR

☎ 0312 596 46 09
✉ rahim.copur@asbu.edu.tr

E-posta Gönder ↗

Search

ASBÜ KURUMSAL AÇIK ERİŞİM ARŞİVİ

CONTACT INFORMATION

QUICK ACCESS

LINKS